İçeriğe geç

Gal

Hiraeth

Artık aynı olmayan eve çekim

Galce

Hiraeth

Dönülemeyen yere özlem

Hiraeth’in acısı sadece uzaklık değildir; aynı yere dönsen de aynı evi bulamayacağını bilmektir. Göç, yaş alma, yıkım, dönüşüm, kopuş. İnsan bazen kaybettiği yeri değil, yerle birlikte kaybettiği benliğini özler. Hiraeth bu geniş özlemin kelimesidir.

En yakın kapı Üzgün & Anlamsızlık Wikipedia'da oku

01

Bu duygu sana ne zaman gelir?

Eve dönmek istiyorsun ama o ev artık yok. Çocukluğunun mahallesi, eski arkadaşların, o zamanki halini özlüyorsun. Galcedeki hiraeth bu duygunun adı: geri dönsen bile aynı olmayacak bir yere duyulan özlem.

Hiraeth sadece mekan özlemi değil. Bir zamanın, bir halin, bazen hiç var olmamış bir hayatın özlemi de olabiliyor. "Keşke o yolu seçseydim" duygusu da hiraeth. Özlediğin yer haritada değil, geçmişte ya da hayalinde.

Yıllar sonra çocukluk sokağından geçip hiçbir şeyin aynı olmadığını görmek.

Bayramda memlekete gidip kendini misafir gibi hissetmek.

Eski fotoğraflardaki evin, ailenin, mahallenin artık o haliyle olmaması.

Bir ülkeye, dile ya da zamana dönsen bile eskisi gibi olmayacağını bilmek.

02

Başka kültürler buna ne demiş?

Saudade

Portekizce

Saudade kişisel yokluğu daha çok taşır; Hiraeth yer ve aidiyet kaybına açılır.

İlgili kavrama git

Sehnsucht

Almanca

Sehnsucht daha henüz adı konmamış uzağa çeker; Hiraeth kaybedilmiş yere dönmeye uğraşır.

İlgili kavrama git

Gurbet

Türkçe

Gurbet yer değiştirme halini anlatır; Hiraeth daha içsel ve dönüşsüz bir özlemdir.

03

Bu duyguyla ne yapılmaz?

Sana o evi geri vermez; sadece özlemin yönünü daha dürüst tarif eder.

Eski yeri zihninde dondurup bugünkü hayatı tamamen askıya alma.

Döneceğin fikrine sarılıp aslında dönülemeyeceğini hiç konuşmama.

Aidiyet acısını sadece coğrafya sanıp ilişki ve kimlik kısmını görmezden gelme.

04

Bunu yaşayanlar ne demiş?

Üzgün & Anlamsızlık

Kimlik

Aynı kapıdan

23 Mar

Özellikle İlber Ortaylı gibi hayatın kendisinden büyük kişilerin ölmesi anlamsızlaştırdı hedefimi. Bayram sonrası şu an niye işe gidiyorum ne kadar gerekli yaptığım şey bunu...

devamını oku

Özellikle İlber Ortaylı gibi hayatın kendisinden büyük kişilerin ölmesi anlamsızlaştırdı hedefimi. Bayram sonrası şu an niye işe gidiyorum ne kadar gerekli yaptığım şey bunu sorguluyorum

Koşulsuz kabul beklentisi ve kırılması Üzgün & Anlamsızlık kapısı

Üzgün & Anlamsızlık

Son söz

Aynı kapıdan

20 Mar

insanlarla konuşamıyorum doğru sözcüyü bulamıyorum onların hislerini anlıyorum, Söyleyeceğim her şey yanlış gibi hissediyorum. ortada kötü bir durum ve söyleyeceklerim bir...

devamını oku

insanlarla konuşamıyorum doğru sözcüyü bulamıyorum onların hislerini anlıyorum, Söyleyeceğim her şey yanlış gibi hissediyorum. ortada kötü bir durum ve söyleyeceklerim bir şeyi değiştirmeyecek. Bak Mesela karşımdaki insan kötü bir durumda boş boş konuşmak istemiyorum ya da kendimi yetersiz , aciz hissediyorum ne söylebilirim ki daha öne neyi başarmışımda söz söyleyeceğim

Ruhsal uyuşukluk Üzgün & Anlamsızlık kapısı

Üzgün & Anlamsızlık

Aşk

Aynı kapıdan

19 Mar

yaklaşık 2 senedir işsizim ve borçlarım var. motivasyon konusuna girebilecek kadar bile motivasyonum yok. ikili ilişkilerimde de berbat olduğum bir dönemden geçiyorum. umarım...

devamını oku

yaklaşık 2 senedir işsizim ve borçlarım var. motivasyon konusuna girebilecek kadar bile motivasyonum yok. ikili ilişkilerimde de berbat olduğum bir dönemden geçiyorum. umarım aynı durumda olan kimse yoktur.

Başkalarının da tam bir hayatı olduğunu fark etmek Üzgün & Anlamsızlık kapısı

05

İnsan hikayeleri

Gerçek hayat

Dönsen bile aynı olmayan eve özlem

Memlekete dönüp de çocukluğunun yerini bulamadığında özlem coğrafyadan daha karmaşık hale gelir. Hiraeth, dönülen yerde bile geri gelmeyen bir aidiyet kırığını anlatır.

Göç ve gurbet hafızası

Edebiyat

Hatırada yaşayan yere geri dönememek

Sebald'ın anlatıcıları mekânı tekrar ziyaret ettikçe onun bellekte kalan sürümünü daha çok kaybeder. Hiraeth, sadece evi değil, ev zannettiğin zamanı da özlemektir.

W. G. Sebald anlatıları

06

Senden önce geçenler

Edebiyat

Göç ve memleket mektupları

Çeşitli mektup ve anı metinleri

Dönülen yerle özlenen yer arasındaki farkı berraklaştırır.

Film

Brooklyn

John Crowley

İki yer arasında bölünen aidiyet duygusunu romantize etmeden anlatır.

Haber

Yerinden edilen topluluk haberleri

Göç ve yeniden yerleşim dosyaları

Hiraeth’in bireysel değil toplumsal boyutunu gösterir.

Gerçek hayat

Değişmiş mahalleye dönüş

Gündelik hayat

Aynı sokakta kendi geçmişine yabancı hissetmenin doğrudan örneğidir.

07

Bunu yaşıyorsan bunları da tanıyor olabilirsin

Memleket, çocukluk, eski mahalle ya da hiç gerçekleşmemiş bir ihtimal sana sürekli geri çağrı yapıyorsa iyi gelir.

Saudade vs Hiraeth

İkisi de özlem kelimesidir ama biri yok olan kişiye, diğeri dönülemeyen yere bakar.

Bir insanı, sesi ya da hayatın içindeki boş yeri taşıyorsan Saudade; bir yere ya da kaybolmuş aidiyet duygusuna çekiliyorsan Hiraeth daha doğru durur.

Duygu Haritası

Kayıp -> Özlem -> Aidiyetsizlik

Bir şey ya da biri gider; sonra yokluğu yerleşir; sonra insan sadece kişiyi değil, kendine ait olan yeri de kaybetmiş gibi hisseder.

Haritaya git

Bugüne Not

Bu kavram sana bugün nereden değdi?

Buradaki not yalnızca senin cihazında kalır.