İçeriğe geç

Modern

Sonder

Kendi merkezinden çıkma sarsıntısı

Modern İngilizce

Sonder

Başkalarının da tam bir hayatı olduğunu fark etmek

Sonder bazen teselli, bazen tokat gibi gelir. Çünkü yalnız olmadığını söyler ama aynı anda dünyanın yalnız sana göre kurulmadığını da hatırlatır. Metroda, kafede, hastane koridorunda, plazada; herkes bir şey taşıyordur. Bu bilgi seni küçültmek için değil, seni tek örnek olmaktan çıkarmak için değerlidir.

En yakın kapı Üzgün & Anlamsızlık

01

Bu duygu sana ne zaman gelir?

Metroda karşında oturan insana bakıyorsun. Onun da senin kadar karmaşık bir hayatı var. Sevdikleri, korkuları, uykusuz geceleri, gizli sevinçleri. Sonder bu farkındalık anı: herkes kendi filminin başrol oyuncusu.

Bu farkındalık bazen rahatlatıcı, bazen ezici. Rahatlatıcı çünkü yalnız olmadığını görüyorsun. Ezici çünkü bu kadar hayatı kavrayamıyorsun. Sonder egoyu küçültüyor ama empatiyi büyütüyor.

Kalabalıkta yürürken birinin yüz ifadesi seni kendi hayatından çıkarınca.

Bir yabancının kısa cümlesinde koca bir hayat sezmeye başlamak.

Hastane, metro ya da havaalanında herkesin kendi yükünü taşıdığını fark etmek.

Kendini dünyanın merkezi gibi yaşarken aniden bunun çöktüğünü hissetmek.

Haftalardır evden çalışıp yine de kimseyle gerçek bağ kuramadığını fark etmek.

Kalabalıkta herkesin ayrı bir yük taşıdığını sezince kendi hikayenden çıkmak.

02

Başka kültürler buna ne demiş?

Hüzün

Türkçe

Hüzün ortak havadır; Sonder başkalarının ayrı iç dünyalarını görmeye döner.

İlgili kavrama git

Ikigai

Japonca

Ikigai kendi yaşama nedenini arar; Sonder başkalarının da yaşama nedeni olduğunu fark ettirir.

İlgili kavrama git

İnsan hikâyesi

Türkçe

Daha gündelik ama kavramın merkezine yakın bir karşılıktır.

03

Bu duyguyla ne yapılmaz?

Empati pornosu değildir; başkalarının hayatını romantize etmeden kendi merkezciliğini gevşetir.

Başkalarının hayatını fark ettin diye kendi acını küçümseyip yok sayma.

Empatiyi hızlı tüketilen estetik bir duyguya çevirme.

Sonder’i yalnızca güzel şehir görüntülerine yapıştırılmış bir slogan haline getirme.

04

Bunu yaşayanlar ne demiş?

Üzgün & Anlamsızlık

Aşk

19 Mar

yaklaşık 2 senedir işsizim ve borçlarım var. motivasyon konusuna girebilecek kadar bile motivasyonum yok. ikili ilişkilerimde de berbat olduğum bir dönemden geçiyorum. umarım...

devamını oku

yaklaşık 2 senedir işsizim ve borçlarım var. motivasyon konusuna girebilecek kadar bile motivasyonum yok. ikili ilişkilerimde de berbat olduğum bir dönemden geçiyorum. umarım aynı durumda olan kimse yoktur.

Başkalarının da tam bir hayatı olduğunu fark etmek Üzgün & Anlamsızlık kapısı

Üzgün & Anlamsızlık

Kimlik

Aynı kapıdan

23 Mar

Özellikle İlber Ortaylı gibi hayatın kendisinden büyük kişilerin ölmesi anlamsızlaştırdı hedefimi. Bayram sonrası şu an niye işe gidiyorum ne kadar gerekli yaptığım şey bunu...

devamını oku

Özellikle İlber Ortaylı gibi hayatın kendisinden büyük kişilerin ölmesi anlamsızlaştırdı hedefimi. Bayram sonrası şu an niye işe gidiyorum ne kadar gerekli yaptığım şey bunu sorguluyorum

Koşulsuz kabul beklentisi ve kırılması Üzgün & Anlamsızlık kapısı

Üzgün & Anlamsızlık

Son söz

Aynı kapıdan

20 Mar

insanlarla konuşamıyorum doğru sözcüyü bulamıyorum onların hislerini anlıyorum, Söyleyeceğim her şey yanlış gibi hissediyorum. ortada kötü bir durum ve söyleyeceklerim bir...

devamını oku

insanlarla konuşamıyorum doğru sözcüyü bulamıyorum onların hislerini anlıyorum, Söyleyeceğim her şey yanlış gibi hissediyorum. ortada kötü bir durum ve söyleyeceklerim bir şeyi değiştirmeyecek. Bak Mesela karşımdaki insan kötü bir durumda boş boş konuşmak istemiyorum ya da kendimi yetersiz , aciz hissediyorum ne söylebilirim ki daha öne neyi başarmışımda söz söyleyeceğim

Ruhsal uyuşukluk Üzgün & Anlamsızlık kapısı

05

İnsan hikayeleri

Gerçek hayat

Koridordaki herkesin görünmeyen yükü

Bir koridorda otururken herkesin sessizce başka bir hikâye taşıdığını fark ettiğinde dünya bir anlığına yalnız senin sahnen olmaktan çıkar. Sonder küçültmez; tek örnek olmadığını hatırlatır.

Hastane ve metro kalabalıkları

Gerçek hayat

Kısa yüzlerin arkasında uzun hayatlar olması

Kısa bir fotoğraf ve birkaç cümleyle bile bir yabancının günlerce taşıdığı yük açılabilir. Sonder, yanından geçen insanların da kendi merkezlerinden yaşadığını birden görünür kılar.

İnsan hikâyesi arşivleri

Edebiyat

Bir günde bütün bir şehrin iç dünyası

Woolf'un romanında bir gün boyunca Londra'nın sokaklarında yürüyen insanların iç dünyalarına gireriz. Her birinin kendi korkusu, aşkı, pişmanlığı var. Sonder'in edebiyattaki en güzel karşılığı: senin fark etmediğin herkesin bir romanı var.

Virginia Woolf, Mrs Dalloway

Gerçek hayat

Birinin seni araç gibi değil yüz gibi karşılaması

İzolasyonun bazen kırıldığı an, uzun konuşma değil tam karşılanmış bir andır. Sonder burada başkalarının da içi dolu hayatlar yaşadığını değil, o hayatların bir anlığına sana değdiğini hissettirir.

Martin Buber çizgisi

Gerçek hayat

Ben varım çünkü biz varız çizgisi

Kendi içine kapandığında insan sadece yalnız değil, eksik de hissedebilir. Ubuntu, bağın lüks değil varoluşun bir parçası olduğunu görünür kılar.

Ubuntu düşüncesi

06

Senden önce geçenler

Film

Paterson

Jim Jarmusch

Sıradan görünen insanların ayrı iç ritimlerini sakinlikle görünür kılar.

Edebiyat

Mrs Dalloway

Virginia Woolf

Tek bir gün içinde birçok ayrı zihnin nasıl paralel yaşadığını açar.

Sosyal medya

Metroda geçen yabancı hayat montajları

2020’ler TikTok ve reels kültürü

Sonder’in modern internet yüzünü doğrudan görünür kılar.

Gerçek hayat

Kalabalık bir vapur yolculuğu

Gündelik hayat

Herkesin kendi iç filmiyle hareket ettiğini çıplak biçimde hissettirir.

Felsefe

Ben-Sen

Martin Buber

Gerçek karşılaşmanın karşındaki insanı nesne değil tam bir yüz olarak gördüğünde başladığını söyler.

Felsefe

Ubuntu

Afrika düşüncesi

İnsanın ancak başkalarıyla ilişkide tamlaştığını hatırlatır.

Felsefe

Kamusal alan ve tanıklık

Hannah Arendt

Paylaşılmayan hayatın eksik gerçeklik taşıdığını gösterir.

Edebiyat

Yüzyıllık Yalnızlık

Gabriel Garcia Marquez

Kalabalık içinde bile bağ kuramamanın nesiller boyunca sürebilen yalnızlığını görünür kılar.

07

Bunu yaşıyorsan bunları da tanıyor olabilirsin

Kendi hikâyenin içinde sıkışıyor, yalnızlığını tekil ve benzersiz bir arıza gibi yaşamaya başlıyorsan iyi gelir.

Ubuntu vs Sonder

Sonder başkalarının da dolu hayatı olduğunu fark ettirir, Ubuntu ise o farkı bağ ihtiyacına çevirir.

Kalabalıkta başkalarının da merkez olduğunu görüyorsan Sonder; artık yalnız taşımak istemeyip ilişki ve tanıklık arıyorsan Ubuntu daha yakındır.

Duygu Haritası

Kayıp -> Özlem -> Aidiyetsizlik

Bir şey ya da biri gider; sonra yokluğu yerleşir; sonra insan sadece kişiyi değil, kendine ait olan yeri de kaybetmiş gibi hisseder.

Haritaya git

Bugüne Not

Bu kavram sana bugün nereden değdi?

Buradaki not yalnızca senin cihazında kalır.